با سلام وعرض تسلیت شب ضربت خوردن امیرالمونین علیه السلام
در ادامه مطالب قبل و برای روشن تر شدن مبحث تزکیه روح و اهمیت آن ، به توضیح در مورد تزکیه روح که یکی از سه علومی است که پیامبر گرامی اسلام در حدیث معروف ذکر شده در مبحث علم ، آنها علوم مفید و لازم نامیده اند ، بیشتر صحبت می کنیم.
تزکیه روح در ادیان مختلف مطرح است .البته شایدنام و شکل متفاوتی داشته باشد. ولی تخلیه انسان از صفات بد و جایگزینی آن با صفات حمیده درهمه تاریخ و در بین همه ادیان الهی و حتی غیر الهی مطرح بوده است .
ما با دقت در ادیان یهودیت و مسیحیت و مطالعه در دستورات آنها می توانیم به وجود این مهم در آنها پی ببریم ویا ادیان بودائیت و زرتشیت وحتی فرقه های مختلف که دارای کائنین و پیشوایانی هستندویا مُرتاضهای هندی که به داشتن قدرتهای روحی معروف بوده اند ، همه ریشه در همین مطلب تزکیه روح دارند.
در شکل قهرمانان و استورهای ملتهای مختلف هم این مهم به نوعی دیده می شود. مثل رستم ماو یا ژان والاژان فرانسو ی و یا زروو و رابین هود افسانه ای و خلاصه قهرمانان کوچک و بزرگی که در بین ملتهای مختلف به راست ودروغ معروفند.
اما تزکیه نفس در اسلام بحثی اساسی و مهم است که لازمه حرکت به سوی خداست.
در ابتدا هر مسلمان لازم است اعقاید خودرا در اسلام تحقیق و کسب کند .
یعنی هر مسلمان باید به وجود خدا معتقد باشد و این به معنی گره خوردن این مطلب در روحش می باشد و همچنین سایر اصول دینی اسلام باید برایش عقیده شودو این تنها از راه تحقیق و بررسی و تعقل کسب شود.
سپس این فرد به درجه تسلیم در برابر دین می رسد و حال باید یا خود احکام دین
را ازراهش استنباط کند و یا از کسانی که بر طبق دستورات اسلام استنباط کرده اند ،تقلید کند.
و در مرحله بعد هم وقتی همه محرمات دین را ترک کردو واجبات را انجام داد باید روح خود را از صفات رذیله ای که دارد ،پاک کند تا صفات حمیده جایگزین آن شود و بتواند به مقام خلیفة الله برسد.
البته شاید کسی بگوید خلیفة الله شدن به این راحتی ها نیست و شاید خیلیها آرزویش را دارند وووو
باید گفت درست است راه سختی است و خیلی دور از سطح زندگی اجتماع ما ، امّا امری شدنی است که خداوند برای همه تعیین کرده است.
البته ما قصد نداریم هیچ شکلی از آن را تأئید کنیم و یا به بررسی آنها بپردازیم بلکه می خواهیم به وجود این مطلب در نقاط مختلف دنیا و در زمانهای مختلف اشاره داشته باشیم که حاکی از نیاز زندگی بشر به این حقیقت است.
و تبریک ولادت حضرت مجتبی چاچراغی ماه رمضان که می توان از آن برای شب قدر نور گرفت
در ادامه مطالب گذشته ، به یک الزام عقلی و واضح در مورد لازمه تزکیه روح می پردازیم.
در ابتدا باید کمی معنای تزکیه روح را باز کنیم.
تزکیه روح در بین بسیاری از مردم به معنی انجام واجبات و ترک محرمات، معروف است.
اما حقیقت ایناست این انجام واجبات و ترک محرمات قسمتی از تزکیه است.
ببینید، مسلم است که وقتی ما پیرو دین و آئینی باشیم باید از قوانین آن پیروی کنیم.
این قوانین در انجام دادن مسائیلی است که انجام آن واجب و ضروری است و اگر انجام ندهیم ،کلاً جزو آن دین محسوب نمی شویم که به آنها انجام واجبات گفته می شود .
و همچنین در امتناع و ترک کردن مسائیلی است که انجام ندادن آنها موجب خروج از دین می شود که همان ترک محرمات است .
اما تزکیه نفس یک مطلب فرا تر از این است .به طوری که از مقدمات تزکیه نفس در اسلام انجام واجبات و ترک محرمات است.(انشاء الله در قسمتهای بعدی توضیحات بیشتری می دهیم.)
من برای شما مثالی می زنم تا مسئله باز تر شود.
فکر کنید شما قرار است در یک مغازه شاگردی برای خود بگیرید :
آیا دوست دارید این شاگرد خائن باشد و یا وفا دار ؟
آیا دوست دارید این شاگرد راست گو باشد و یا دروغ گو؟
آیا دوست دارید این شاگرد ترسو باشد و یا شجاع؟
آیا دوست دارید او چشم پاک باشد و یا چشم چران؟
آیا دوست دارید او دزد باشد و یا امانت دار؟
می بینید که شما ،در این آن که از او می خواهید همه قوانین کاری را رعایت کند و از کارهای که انجام آنهابه اصل کار لطمه می زند خودداری کند، حتماً همه صفات خوب رابرای اومی خواهید و البته اگر بین چند نفر بتوانید انتخاب کنید حتماً(یا عقلاً) فردی راکه دارای صفات پسندیده تری است انتخاب می کنید.
خوب حال آیا، خداوندی که بشر را خلق کرده و او را اشرف مخلوقاتش قرار داده و همه چیزرا برای او قرار داده است تا این بشر خلیفه اودر روی زمین شود ، نمی خواهد او همه این صفات خوب را داشته باشد و از صفات بد ، به دور باشد .
و آیا خلیفه خدا شدن در روی زمین و دریافت علوم الهی ،الزمه پاکی روح از صفات رذیله نیست.
عقل ، همان طور که مارا برای انتخاب شاگرد ملزم به انتخاب فردی با صفات پسندیده میکند ، دراینجا نیز حکم می کند که خداوند عاقل وحکیم شرایطی را برای پاک شدن صفات رذیله و بد و جایگزینی آن با صفات پسندیده را فراهم کند،(که می توان به همان آیات پست قبل در مورد وظایف رسولان اشاره کرد.)
بلی خداوند هم که خود حقیقت عقل (به همان معنای که در پست عقل بیان شد)است ، برا ی امتها در طول تاریخ انبیائی را فرستاده تا آیات الهی را برای آنهابیان کند و روح آنها را از صفات رذیله پاک کند و به آنها علم و حکمت (صفات الهی و حمیده ) بیاموزد.